Deel 4.1: Fokrittens Selecteren

Deze post is deel 4.1 in de blogreeks “De Virtuele Mentor”, lees als je dit nog niet gedaan hebt eerst deel 4: je eerste nest!

Zelf vind ik dit een van de moeilijkste dingen: het selecteren van de beste fokrittens. Ze zijn immers nog jong en kunnen nog veel veranderen in de maanden voor ze ingezet kunnen worden. Je moet dus de juiste potentie in ze zien, en dat kan erg lastig zijn.

Geef jezelf daarom ook voldoende tijd om een keuze te maken. Beoordeel de rittens in de loop van de weken en wacht met het maken van een definitieve keuze tot ze wat ouder zijn, liefst tot vlak voor je ze gaat uitplaatsen. Dit is ook een van de redenen dat ik rittens pas met 8 weken uitplaats: dan heb ik ruim 7 weken de tijd om te kiezen welke ik zelf hou of als externe fokrat wil plaatsen.

Zorg ook dat je zelf altijd eerste keus hebt: als het goed is ga je zelf verder met de lijn en je kunt de lijn alleen verbeteren als je de beste selectie kan maken. Maak daarom ook goede afspraken als je een dekman leent van iemand anders en maak ook duidelijke afspraken met de fokker van de moeder van het nest. Spreek bijvoorbeeld af dat jij eerst 1 fokdame kiest en de fokker van de moeder tweede keus heeft uit de dames, en jij eventueel daarna een tweede fokdame kiest. Of hou eerste keuze fokdames voor jezelf maar laat een andere betrokken fokker eerste keuze uit de mannen hebben. Hoe je het ook verdeeld: zorg dat je de ruimte hebt om de lijn te verbeteren en dat de afspraken bij alle partijen duidelijk zijn.

Bij mannen kun je wat flexibeler zijn omdat je deze natuurlijk weer kunt lenen. Je kunt zelfs potentiële dekmannen extern bij reserveerders plaatsen om deze later weer te kunnen lenen voor een dekking! Zorg er echter wel voor dat je deze reserveerders echt kunt vertrouwen en dat deze de mannen optimaal verzorgen – een dekman met fors overgewicht kan bijvoorbeeld verminderd vruchtbaar zijn, het is jammer als dit je enige optie qua dekman uit dit nest is!

Selectiecriteria

Waar let je dan op bij het kiezen van fokrittens? Het klinkt misschien logisch, maar je zou het zo vergeten: selecteer op basis van je fokdoelen. Als je grootste fokdoelen karakter en gezondheid zijn, handel daar ook naar en kijk in de eerste plaats naar het karakter en de gezondheid. Je kan dan op bijvoorbeeld de volgende dingen letten:

Karakter/gedrag:

• komt het ritten naar het deurtje of verstopt deze zich?
• makkelijk op te pakken of rent deze weg op piept bij het oppakken?
• gedrag bij het loslopen: loopt het ritten dapper rond en gaat op onderzoek uit, of steekt deze zich weg en komt niet of nauwelijk tevoorschijn?
• schrikt het ritten van bepaalde geluiden of bewegingen en hoe reageert deze daarna: hersteld die zich snel en komt kijken wat dat was, of verstopt die zich gauw?
• maakt het ritten veel contact met je of is het meer een avonturier?
• speelt het ritten veel met andere rittens of meer op zichzelf?

Gezondheid:

• zijn de ogen schoon, mooi rond, gelijk van grootte en in proportie?
• controleer de staart op knikjes of andere afwijkingen
• zijn de oren mooi rond en stevig (beschadigingen kunnen gebeuren natuurlijk)
• groeit het ritten goed, zijn er geen groeiachterstanden
• is het ritten mooi op gewicht — geen over- of ondergewicht, is de staart goed gevuld of “vierkant”?
• heeft het ritten goede bespiering
• beoordeel de bouw – afwijkingen van een natuurlijke bouw kunnen voor gezondheidsproblemen zorgen (zie hieronder)

Bouw:

• bouw is best moeilijk te beoordelen, het vergt wat ervaring!
• laat daarom een meer ervaren fokker je helpen als je hier de kans toe hebt
• doe ook mee aan rattenkeuringen en kijk mee bij het keuringsproces
• kijk naar het formaat en de stand van de ogen, zijn ze niet te klein?
• kijk naar de vorm van de neus en de kop: de standaard vraagt om een lang hoofd maar zeker niet te puntig in de neus
• let ook op dat er geen versmalling zit tussen kaken en neus
• beoordeel de vorm van het lichaam, let op de schouders, heupen en staartaanzet
• kijk ook naar de staart zelf, deze moet lang en rond zijn en taps toe te lopen
• de staart kan soms wat vierkant zijn, dit komt door te weinig vetreserves

Kleur/variëteit:

• uiteraard kijk je hierbij naar je fokdoel, maar staar je niet blind op de kleur/tekening die je het liefste wil en kijk naar de mogelijkheden
• bijvoorbeeld: fok je op Russisch blauw en is het zwarte ritten de allerbeste op andere punten, en draagt deze (waarschijnlijk?) Russisch blauw of kun je deze in te toekomst met een blauwe rat kruisen? Overweeg dan toch de zwarte over de Russisch blauwe rittens met minder goede andere kwaliteiten
• sluit ongezonde variëteiten uit van je selectie voor fokritten, denk hierbij aan fuzz/naakt, harley/langhaar, manx/staartloos, etc. Herzie je fokplan om te voorkomen dat je onbedoeld meer van deze variëteit fokt
• pas op met zwakkere variëteiten als deze niet binnen je fokdoel passen, denk hierbij aan Amerikaans/Engels blauw, argente/beige (Ruby Eye Dillute), (cinnamon) pearl, merle, bepaalde bontgenen

Uiteindelijk is het natuurlijk een afweging die je maakt, zelden zal een ritten aan ál je wensen voldoen. Probeer de beste te kiezen en hou indien mogelijk rekening met eventuele toekomstige kruisingen. Als je al een potentiële dekman in gedachten hebt, probeer dan te kijken naar een vrouwelijk fokritten die deze man goed aanvult in kwaliteiten. Na een tijdje zul je ook beter bekend zijn met de zwakke punten in de lijn en hier wat strenger op kunnen selecteren om verbetering te brengen.

Staar je echter nooit blind op 1 eigenschap, want met het verbeteren van 1 eigenschap zonder rekening te houden met alle andere eigenschappen kunnen die juist slechter worden! Laat je ook niet verleiden door onverwachte grappige kleurtjes of schattige achterblijvertjes in het nest, tenzij je ruimte hebt om deze als huisdier te kunnen houden! Het doet de lijn geen goed om te fokken met allerlei verdunningen en minder robuuste dieren.

Waarschijnlijk zitten er meer rittens in een nest dan dat je zelf kan of wilt houden, dus zul je de rittens die je niet houdt moeten uitplaatsen. Hoe vind je nu goede baasjes om je rittens bij te plaatsen en waarom is dit zo belangrijk? Lees het in deel 4.2!